Hoogbegaafdheid

Hoogbegaafdheid is een combinatie van drie belangrijke factoren, namelijk een uitzonderlijk hoge intelligentie, grote creativiteit en aanzienlijke motivatie. Hoogbegaafdheid is dus veel meer dan enkel een hoge intelligentie, want naast die hoge intelligentie spelen factoren zoals creativiteit en doorzettingsvermogen een zeer grote rol. De reden waarom bij de bepaling en herkenning van hoogbegaafdheid er voornamelijk gekeken wordt naar de hoogte van de intelligentie is, omdat dit het enige ‘meetbare’ aspect is. Het vormt echter niet de essentie van hoogbegaafdheid. In dit artikel lees je wat hoogbegaafdheid inhoudt en krijg je antwoord op vragen zoals: “Wat is hoogbegaafdheid?” en “Wat zijn de kenmerken van hoogbegaafdheid?”.

Hoge creativiteit, motivatie en intelligentie benodigd voor hoogbegaafdheid
Dé drie componenten van hoogbegaafdheid.

Inhoudsopgave

Wat is hoogbegaafdheid?
Kenmerken van hoogbegaafdheid
Hoe is het om hoogbegaafd te zijn?
Hoogbegaafde baby’s en peuters
Hoogbegaafde kleuters
Hoogbegaafde kinderen
Hoogbegaafde volwassenen
School voor hoogbegaafden
Lesmateriaal voor hoogbegaafden
Testen op hoogbegaafdheid
Tot slot

Wat is hoogbegaafdheid?

Hoogbegaafdheid heeft niet één definitie die alomvattend is. Door de jaren heen zijn er verschillende modellen om hoogbegaafdheid vast te stellen ontstaan. Hoogbegaafdheid is te herkennen aan meerdere kenmerken en daarbij zijn er verschillende profielen van hoogbegaafdheid te onderscheiden. Dit artikel gaat uit van het triadisch interpedentiemodel van Renzulli/ Monks. Volgens dit model ben je hoogbegaafd als je een hoge intelligentie hebt en daarnaast erg gemotiveerd en creatief bent.

Volgens het triadisch interpedentiemodel bestaat hoogbegaafdheid dus uit drie componenten: intelligentiemotivatie en creativiteit. Vaak wordt een (zeer) hoge intelligentie ten onrechte als hoogbegaafdheid gezien. Van hoogbegaafdheid is pas sprake wanneer er naast een hoge intelligentie ook kenmerken van hoge creativiteit en hoge motivatie zijn vastgesteld. De juiste term voor een persoon met enkel een hoge intelligentie is “hoog intelligent”.

Intelligentie

Hoogbegaafdheid wordt allereerst gemeten aan de hand van de intelligentie. Een intelligentietest, oftewel een IQ test kan vaststellen wat je intelligentie is. Bij een IQ score van 130 of hoger wordt er over het algemeen gesproken van een hoge intelligentie. Intelligentietesten zijn algemeen aanvaardbare tools en worden vaak in de praktijk als eerste gebruikt. Je moet je er bewust van zijn dat deze testen in zekere mate wel betrouwbaar zijn, maar desondanks slechts een indicatie geven. Ze geven een goed beeld, maar het uiteindelijke oordeel berust op meer dan alleen een IQ test. Op internet zijn diverse gratis IQ testen beschikbaar die een relatief goede indicatie van je IQ geven.

Motivatie

Motivatie is een lastiger component om te herkennen. Ook veel niet hoogbegaafde mensen kunnen sterk gemotiveerd zijn, je hoeft hier niet per se hoogbegaafd voor te zijn. Bovendien laat een hoogbegaafd persoon niet snel zien of hij/zij gemotiveerd is. Een hoogbegaafd persoon is namelijk alleen gemotiveerd als hij/zij voldoende uitgedaagd wordt. Wanneer je in een (leer)omgeving zit, waarin geen uitdaging of passie is, zul je geen motiverend gedrag vertonen. Daarentegen zal een hoogbegaafd persoon bij de juiste uitdaging zich volledig toeleggen op de uitdaging en zeer gemotiveerd zijn om zijn of haar klus of taak tot een goed einde te brengen.

Creativiteit

Creativiteit is ook een component dat lastig te herkennen is bij een hoogbegaafd persoon. Met creativiteit wordt bedoeld hoe je omgaat met het oplossen van vraagstukken of problemen. Hoogbegaafde personen zijn erg creatief in het bedenken van oplossingen. Een goede manier om dit te toetsen is om na te gaan hoe iemand rekensommen oplost. Hoogbegaafde personen zijn erg creatief in het oplossen van de sommen en vinden daarbij andere manieren om de vraagstukken op te lossen. Hoogbegaafde personen zullen ook altijd kritische vragen stellen en afvragen waarom bepaalde vraagstukken op een bepaalde manier uitgelegd worden op school of op het werk.

Andere modellen

In het artikel  “wanneer ben je hoogbegaafd” worden enkele andere modellen besproken om vast te stellen of iemand hoogbegaafd is, bijvoorbeeld het Delphi model.

Kenmerken van hoogbegaafdheid

hoe herken je hoogbegaafdheid of een hoogbegaafd persoon? Er zijn verschillende kenmerken die waar te nemen zijn bij een hoogbegaafd persoon. Onder kenmerken verstaan we de kenmerken die erop kunnen wijzen dat iemand hoogbegaafd is. Dit betekent absoluut niet dat een hoogbegaafd persoon aan alle kenmerken hoeft te voldoen. Hoogbegaafdheid kan ook pas op latere leeftijd duidelijk zichtbaar worden. Daardoor kan het voorkomen dat sommige kenmerken niet herkend zullen worden. Grof genomen kun je de kenmerken van hoogbegaafdheid groeperen in rationele kenmerken, filosofische kenmerken en creatieve kenmerken.

Rationele kenmerken

Bij rationele kenmerken kun je zien dat een hoogbegaafd persoon een hoge intelligentie heeft. Hoogbegaafde personen leggen erg snel verbanden en denken in stappen vooruit. Ze bezitten een grote woordenschat en begrijpen een ander soms al voordat hij of zij is uitgesproken. Ze kunnen bovendien snel leren en slaan stappen over en vullen deze stappen zelf in. Een hoogbegaafd persoon heeft tot slot een zeer goed geheugen.

Filosofische kenmerken

Hoogbegaafde personen zijn bij uitstek goede gesprekspartners. Ze hebben veel interesses en tonen een grote mate van betrokkenheid en inlevingsvermogen. Deze interesses wisselen echter wel vaak. Hoogbegaafde personen zijn meestal erg perfectionistisch en worden graag serieus genomen. Ze hebben bovendien een groot rechtvaardigheidsgevoel en stellen zich vaak kritisch op tegen regels en structuren, wat zich onder andere uit in vragen zoals “waarom moet dit zo?”, “waarom doen we dit?”etc.

Creatieve kenmerken

Hoogbegaafde personen leren snel en zien snel verbanden, die anderen niet zien. Ze zijn zelflerend en leren door te proberen. Ze bedenken zelfs nieuwe theorieën en structuren door te spelen met kennis en door combinaties uit te proberen. Ze zijn ondernemend en leren ook snel vaardigheden aan. Ze hebben daarnaast een apart gevoel voor humor en taal, waardoor ze niet altijd begrepen worden.

In het artikel “kenmerken van hoogbegaafdheid” wordt verder ingezoomd op de positieve en negatieve kenmerken van hoogbegaafde mensen.

Hoe is het om hoogbegaafd te zijn?

Hoe is het om hoogbegaafd te zijn? Deze vraag zal door elke hoogbegaafde anders beantwoord worden. In de onderstaande video legt ontwikkelingspsycholoog Sven Mathijssen in het kort uit hoe je hoogbegaafdheid kunt herkennen bij kinderen. Romy Smit beschrijft hoe zij haar hoogbegaafdheid ervaart. Truus du Maine geeft antwoord op de vraag of hoogbegaafdheid een luxe probleem is.

Op de website hebben al meerdere hoogbegaafden of ouders van hoogbegaafde kinderen hun  verhaal over hoogbegaafdheid geplaatst. Een andere goede plek om met (andere) hoogbegaafde mensen in aanraking te komen is door middel van het hb forum (forum voor hoogbegaafden). Het hb forum is een plek voor hoogbegaafde mensen of voor ouders met hoogbegaafde kinderen om te discussiëren en vragen te stellen over hoogbegaafdheid.

Hoogbegaafde baby’s en peuters

Een van de grootste misvattingen over hoogbegaafde baby’s en peuters is dat je de kenmerken pas kunt herkennen op latere leeftijd. Dat is onjuist. Bij jonge kinderen (baby’s en peuters) is het al mogelijk om tekenen van hoogbegaafdheid te ontdekken, mits je weet op welke kenmerken je moet letten. Pas op, want niet elk kind voldoet aan alle kenmerken en niet álle kenmerken staan vermeld. Wees dus extra voorzichtig met interpretaties.

Kenmerken bij pasgeborenen

Ouders hebben veel eerder en meer oogcontact met hun baby dan andere ouders. De ouders zien regelmatig een alerte en heldere blik bij hun baby. De baby kijkt heel ‘wakker’ of heeft ‘onderzoekende’ ogen en het lijkt daardoor of je de baby ziet denken. De baby glimlacht over het algemeen erg vroeg (soms al binnen enkele dagen). In buikligging tilt de baby zijn/haar hoofdje op om de omgeving te verkennen (soms al na een week).

Kenmerken bij oudere baby’s

Typische kenmerken zijn er al op vroege leeftijd (binnen twaalf maanden), praten met woordjes en korte zinnetjes. Het hebben van een grote passieve woordenschat (dat betekent dat ze heel veel woorden begrijpen, maar niet per se gebruiken). Enorm nieuwsgierig: De baby wil alles zien en wil daardoor soms niet gaan slapen. Sommige baby’s zullen gefrustreerd raken, omdat ze heel veel willen, maar dit motorisch nog niet kunnen. Dit kan betekenen dat de baby’s veel huilen. Intense emoties bij deze baby’s: heel erg blij of heel erg verdrietig. Ook de motorische ontwikkeling ligt voor op die van andere baby’s:

  • Eerder zitten, vaak binnen zeven maanden.
  • Eerder kruipen, vaak binnen negen maanden.
  • Eerder staan, vaak binnen tien maanden.
  • Eerder lopen, vaak binnen dertien maanden.

Sommige hoogbegaafde baby’s zijn juist later met deze ontwikkelingen. Dit zijn over het algemeen vaak perfectionistische baby’s die pas een handeling uitvoeren als ze helemaal zeker zijn dat ze dit kunnen.

Kenmerken bij peuters

Hoogbegaafde peuters hebben een grote belangstelling voor diverse onderwerpen, zoals de natuur, automerken, het heelal, dinosaurussen etc. Hoogbegaafde peuters zijn zeer zelfstandige peuters, maar kunnen daardoor eigenwijs overkomen. Ze willen het vaak op hun manier doen en willen daarbij eigen keuzes maken. Ze zijn erg perfectionistisch en stellen hoge eisen. Hoogbegaafde peuters hebben een grote fantasie.

Er is sprake van een snelle cognitieve ontwikkeling:

  • Kan kleuren benoemen.
  • Kan op jonge leeftijd tellen
  • Herkent cijfers en letters.
  • Heeft al heel jong goed getalbegrip.
  • Kan op jonge leeftijd al puzzelen met veel stukjes.
  • Kan de weg goed onthouden.
  • Grote taalvaardigheid (en begrijpt vaak al woordgrapjes)

Ze zijn emotioneel (en sociaal) gezien al verder ontwikkeld dan leeftijdsgenoten. Dit kan de omgang met leeftijdsgenoten bemoeilijken. Hoogbegaafde peuters zijn vaak ook gevoeliger voor prikkels.

Hoogbegaafde kleuters

Voor een hoogbegaafd kind is de kleuterfase essentieel. Het is daarom erg belangrijk dat je kind de juiste begeleiding krijgt. Een kind is van nature creatief. Een hoogbegaafd kind des te meer. In de kleutergroep zal dit hoogbegaafd kind zich snel conformeren aan de groep en zich aanpassen aan wat in de groep gangbaar is. Dit kan ertoe leiden dat een hoogbegaafd kind terugvalt in haar ontwikkeling en onzeker wordt. Dit uit zich op allerlei manieren. Het kan buikpijn krijgen, niet naar school willen of juist veel aandacht opeisen van de leerkracht. Ook de taalontwikkeling kan dan in een keer achteruit gaan.

Vaak is het kind op school heel anders dan thuis, waardoor ouders zich niet kunnen vinden in de bevindingen van de leerkrachten. De oorzaak hiervan is dat het kind zich op school aanpast aan de rest en thuis wel een eigen ontwikkeling doorloopt. Dit is voor ouders een belangrijk signaal om in de gaten te houden, omdat het namelijk een begin is van het structureel onderpresteren waar veel hoogbegaafde kinderen last van hebben.

Bij de ontwikkelingen van de kleuters gaat niet altijd alles in hetzelfde tempo. Zo kunnen zij op het gebied van taal erg snel zijn en bij rekenen niet. Hoogbegaafde kinderen zijn gewend dat het van nature gemakkelijk gaat. Op het moment dat taal vanzelf gaat zullen ze dit als vanzelfsprekend zien. Bij het rekenen, dat wat lastiger gaat, zullen ze weerstand bieden. Het is van belang om al in een vroeg stadium aan te leren dat ze zich voor bepaalde dingen moeten inspannen.

Waaraan kun je een hoogbegaafde kleuter herkennen?

Kleuters die hoogbegaafd zijn hebben al op vroege leeftijd een grote woordenschat en kunnen inhoudelijk een gesprek met je voeren. Ze zijn erg nieuwsgierig en willen graag lezen, rekenen en schrijven. Ze zijn al in staat om kennis te combineren en hebben inzicht in de sociale structuren.

Ze kenmerken zich ook door zich op school netjes te gedragen en thuis vervelend gedrag te vertonen. Soms hebben ze weinig contact met de klasgenoten,maar ze maken juist graag contact met oudere kinderen of jongere kinderen. Ook met volwassenen maken ze graag contact. Andere kenmerken kunnen zijn dat ze juist gedagsproblemen in de klas vertonen. Ze willen niet meedoen of dromen de hele dag. Ook kunnen ze graag baasje willen spelen in de klas.

Hoogbegaafde kinderen

Op elke school is wel een hoogbegaafd kind. Gelukkig hebben alle scholen een interne begeleider, die het nodige weet om hoogbegaafdheid te herkennen en ouders en kind daarin kan begeleiden. Indien nodig kan de interne begeleider verwijzen naar instanties en personen die het kind en ouders verder kunnen helpen. Ook wordt er in het onderwijs aandacht besteed aan hoogbegaafdheid door middel van het aanbieden van cursussen en studiedagen, die in het teken staan van hoogbegaafdheid.

Omschrijving hoogbegaafd kind

Wanneer het kind zich verder ontwikkelt zal steeds meer bekend worden welke gedragsuitingen een kind heeft en welke kenmerken van hoogbegaafdheid de overhand hebben. Er zijn verschillende beschrijvingen te geven van kinderen die hoogbegaafd zijn en hoe de omgeving tegen ze aan kijkt.

De een kan goede prestaties halen en uitdaging vermijden. Ze hebben faalangst en willen graag beloond worden als ze goed hebben gepresteerd. Deze kinderen worden als goede leerlingen beschouwd. Daarnaast heb je de uitdagende kinderen. Deze kinderen zijn creatief en vol energie. Dit uit zich soms in impulsief gedrag en niet willen luisteren. Ze komen over als onstabiel en verveeld.

Ook heb je kinderen die graag bij de groep willen horen. Ze hebben een laag zelfbeeld en zijn verlegen. Meestal presteren ze onder hun niveau. Deze kinderen worden als rustige leerlingen bestempeld. Wanneer kinderen depressief gedrag vertonen, omdat ze geen aansluiting kunnen vinden en zich erg geïsoleerd voelen, worden ze vaak als problematisch gezien. Wanneer je als kind snel verbanden ziet, complexe problemen kunt oplossen, maar traag werkt en emotioneel achter bent, dan word je als domme leerling gezien. Als jij je als kind juist zelfstandig opstelt en ondernemend bent en graag leert dan word je als zelfstandige leerling beschouwt.

Problemen bij hoogbegaafde kinderen

Kinderen die hoogbegaafd zijn hebben ieder eigen obstakels die ze moeten nemen, omdat ze anders denken dan de rest. School vormt voor sommigen een probleem. Vaak hoor je dat kinderen niet meer naar school willen, omdat het saai is en ze geen aansluiting hebben bij de rest van hun klasgenoten. Aan hun gedrag of schoolziek zijn (soms buikpijn) kun je merken dat ze liever niet naar school gaan. Als ouder kun je het beste eerst nagaan wat er mogelijk is op school. Wat kan de school jouw kind bieden? In sommige gevallen is meer uitdagend werk een oplossing. Er kan ook gedacht worden aan een versnelling van de aangeboden leerstof. Een klas overslaan zou hierbij het overwegen waard zijn. Een kind komt dan namelijk in een klas waar de kinderen verder zijn met de leerstof, waardoor er meer uitdaging zit in de les.

Wanneer een kind geen aansluiting heeft in de klas en geen vriendjes of vriendinnetjes heeft zal het al gauw in een isolement raken. Het is bij kinderen vooral op te merken tijdens de pauzes of gymlessen. Voor ouders en leerkrachten is dit een indicatie om een kind de mogelijkheid te geven om bijvoorbeeld met andere hoogbegaafde kinderen in aanraking te komen. Dit kan op school indien er andere hoogbegaafde kinderen zijn, maar ook op regio niveau. Steeds meer scholen zijn onderdeel van een samenwerkingsverband van scholen uit dezelfde gemeente. Deze organiseren klasjes voor hoogbegaafde kinderen. Ook kan gekeken worden naar verenigingen of clubjes voor hoogbegaafden. Het is namelijk belangrijk dat hoogbegaafde kinderen hun sociale vaardigheden ontwikkelen.

Ook voelen de kinderen zich vaak niet begrepen door hun ouders, door leerkrachten en ook niet door klasgenoten of andere kinderen. Hoogbegaafde kinderen zien dingen soms sneller dan dat wij dat kunnen. Wanneer ze dan niet begrepen worden kan dat leiden tot frustratie. Sommige kinderen sluiten zich af en/of zonderen zich af. Het is daarom belangrijk dat in elk geval de mensen die dicht bij het kind staan en met het kind te maken hebben, op de hoogte zijn van de hoogbegaafdheid.

Een hoogbegaafd kind stelt graag vragen. Soms kan dat ertoe leiden dat een leerkracht moe wordt van al deze vragen en er niet op in wil gaan. Het kind zal blijven vragen en daarmee als lastig gezien worden. Het niet begrepen worden geeft het kind een gevoel van onrechtvaardigheid en het raakt gefrustreerd. Als leerkracht of ouder kun je het kind zelf de oplossing van zijn of haar vraag (vragen) laten zoeken door middel van een werkstuk of presentatie als extra werk. Het kind krijgt dan de nodige uitdaging.

Hoogbegaafde kinderen stellen soms ook bijna filosofische vragen wat doen we hier op aarde, waarom leven we? Als ze dan niet de informatie krijgen die ze willen kunnen ze gedemotiveerd raken en dat merk je in de ontwikkeling van het kind. Het is begrijpelijk dat een ouder of leerkracht niet in staat is om het kind (altijd) te geven wat het nodig heeft. Een kinderpsycholoog of orthopedagoog kan dan helpen.

Hoogbegaafde volwassenen

Hoogbegaafde kinderen worden hoogbegaafde volwassenen. Hoogbegaafdheid is geen fase, maar “heb” je je hele leven. De afgelopen jaren is er steeds meer bekend geworden over hoogbegaafdheid. Veel volwassenen die hoogbegaafd zijn, hebben destijds toen ze kind waren nooit een diagnose gehad. Veel van de volwassenen hebben zich het hoogbegaafd zijn eigen gemaakt. Zij hebben zelf een manier gevonden om ermee om te gaan. Ze hebben echter niet altijd door dat zij hoogbegaafd zijn.

Gelijkgestemden

Sommige volwassenen hebben gaandeweg in een later stadium ontdekt dat hun soms merkwaardige uitingen te maken hebben met hun hoogbegaafdheid. Ze hebben zich vaak onbegrepen gevoeld, omdat ze sneller in staat zijn verbanden te zien. Ideeën die ze voordragen worden door de rest niet begrepen. Als kind is dit niet fijn, maar als volwassene kan dit misschien wel tot nog grotere frustraties leiden of zelfs tot conflicten op de werkvloer of in familiare kringen.

Het gevolg is dat hoogbegaafde volwassenen buiten de groep vallen. Ze denken dat het aan henzelf ligt. Een veel gehoorde uitspraak van hoogbegaafde volwassenen is: “Ik ben de enige die er zo over denkt, dus dan zal het wel aan mij liggen”. De kans om buiten de groep te vallen is minder groot als je ‘gelijken’ tegenkomt. Hoogbegaafde jongvolwassenen die in staat zijn een HBO of universitaire studie te doen (en afronden) komen vaker terecht in een omgeving die past bij hun denkvermogen en talent. De hoogbegaafde leerling die het niet redt op school heeft een grotere kans om in een omgeving terecht te komen ver onder zijn of haar denkniveau. Deze volwassenen zullen zich in een dergelijke werkkring vaak gaan vervelen en zij zullen vaak van baan (proberen te) veranderen.

Kenmerken van hoogbegaafde volwassenen

Typische kenmerken van hoogbegaafde volwassenen zijn:

  • Rusteloos en snel verveeld.
  • Praat veel en snel.
  • Past vaak slecht binnen een groep.
  • Praat met vrienden en vriendinnen vaak over andere dingen dan andere mensen. Vindt het vervelend om over koetjes en kalfjes te praten.
  • Stelt hoge eisen aan zichzelf (en aan anderen).
  • Is goed in het bedenken van creatieve oplossingen.
  • Is erg perfectionistisch.
  • Heeft een ander soort humor dan de meeste mensen (waardoor zijn/haar humor niet wordt begrepen).
  • Is zeer analytisch.
  • Heeft zich altijd al anders gevoeld.

Te weinig aandacht

Er wordt tegenwoordig nog te weinig aandacht besteed aan hoogbegaafdheid bij volwassenen. De aandacht is vooral gericht op kinderen, omdat het onderwijstraject inmiddels goed ondersteund kan worden. Als volwassene is het van belang dat je vooral zelf op onderzoek uit gaat en de nodige ondersteuning zoekt. Een huisarts kan je daarbij op weg helpen.

School voor hoogbegaafden

Hoogbegaafde kinderen vragen vaak om een goede pedagogische en didactische behandeling. Basisscholen en/of middelbare scholen hebben over het algemeen speciale programma’s ingericht voor hoogbegaafde kinderen. Scholen kunnen voorzien in het aanbieden van extra lesstof, lessen versneld volgen of speciale plusklassen inrichten.

Naast de normale scholen bestaan er ook speciale scholen voor hoogbegaafde leerlingen. Nederland telt ongeveer 83 basisscholen en 9 middelbare scholen speciaal voor hoogbegaafde kinderen, zie onderstaande plattegrond:

Meer informatie over basisscholen voor hoogbegaafde leerlingen kunt u in dit artikel lezen: “Basisscholen voor hoogbegaafden”

Lesmateriaal voor hoogbegaafden

Er zijn meerdere voordelen wanneer je gebruikmaakt van lesmateriaal voor hoogbegaafden. Je kunt dit zien als een aanvulling op de normale schoollessen. Kinderen die hoogbegaafd zijn, hebben veel minder herhaling nodig dan andere kinderen. Ook moeten ze op een andere manier geprikkeld en gestimuleerd worden. Kinderen die hoogbegaafd zijn zullen zich ook veel minder snel vervelen in de les. Ook kan een kind zich veel belangrijker en nuttiger voelen. Sommige hoogbegaafden kinderen vervelen zich zo in de les dat ze zich eerder gaan onderpresteren of verkeerd gaan gedragen, dit komt omdat ze totaal niet uitgedaagd worden. Speciaal lesmateriaal kan deze problemen voorkomen.

Waar moet het materiaal aan voldoen?

Het is vooral belangrijk dat het extra lesmateriaal meer biedt dan de stof die het kind al op school krijgt en dat het aanzet tot denken. Het lesmateriaal mag dus best uitdagend en ingewikkeld zijn, zodat de hoogbegaafde kinderen er echt wat van kunnen leren en er niet snel op uitgekeken zijn.

Waar is lesmateriaal voor hoogbegaafden te koop?

Sommige scholen kunnen een samenwerking aangaan met instanties die lesmateriaal voor hoogbegaafden kunnen kopen. Vaak kan een school dit ook nog met korting verkrijgen. Verder is het materiaal te koop in bijvoorbeeld online webwinkels, zoals schoolmaterialen.nl of bol.com en in België op hoogbegaafdvlaanderen.be. Wanneer je niet precies weet welk materiaal geschikt is voor jouw hoogbegaafde kind, dan kun je ook altijd de webshop raadplegen. Zij hebben veel kennis hierover en kunnen je precies vertellen wat jouw kind nodig heeft. Ook zijn er talloze websites waar hoogbegaafde kinderen extra kunnen leren en hier kan veelal gratis gebruik van worden gemaakt.

Testen op hoogbegaafdheid

De eenvoudigste methode om te testen of je hoogbegaafd bent, is door het maken van een goede intelligentietest. Het resultaat van een dergelijke test is een IQ score en wanneer deze IQ score 130 of hoger is, kun je ervan uitgaan dat je hoogbegaafd bent. Het vaststellen van hoogbegaafdheid door middel van een intelligentietest is eigenlijk niet volledig, immers naast een hoge intelligentie moet een hoogbegaafd persoon ook creatief zijn en doorzettingsvermogen hebben.

Een betere manier om hoogbegaafdheid vast te stellen is door ook te kijken naar de gedragskenmerken en karaktereigenschappen van hoogbegaafdheid en de mate waarin je die bezit. Dit kan worden gedaan door middel van een intelligentietest én een persoonlijkheidsonderzoek. Wanneer deze onderzoeken zijn afgenomen, krijg je een verslag. In een adviesgesprek worden belangrijke aandachtsgebieden besproken.

Er zijn diverse onderzoeken die voor verschillende leeftijdsgroepen gebruikt worden. Voor kinderen onder de zes jaar is er het WPPSI-III onderzoek. Met deze test wordt de verwerkingssnelheid van het kind gemeten en het geeft een beeld van de verbale en performale capaciteit. Een ander onderzoek is de SON-R. Deze test wordt alleen afgenomen als het kind het WPPS-III onderzoek al heeft gedaan of als het kind de Nederlandse taal niet beheerst. Het is namelijk een non-verbale intelligentietest die ook het redeneervermogen kan vaststellen. Voor kinderen die ouder zijn dan 6 jaar wordt het WISC-III onderzoek afgenomen. Met deze test worden de verbale en performale capaciteiten vastgesteld. Dit gebeurt aan de hand van vragen en opdrachten die je moet beantwoorden en uitvoeren. De opdrachten en vragen worden lastiger naarmate de test vordert.

Het laten testen van je kind of jezelf laten testen op hoogbegaafdheid kan diverse redenen hebben. Het is niet aan te bevelen om direct te laten testen, maar eerst goed de voor- en nadelen op een rijtje te zetten. In het artikel “Waarom mijn kind op hoogbegaafdheid laten testen?” zoomen we verder in op het testen van hoogbegaafdheid en worden de voor- en nadelen behandeld.

Tot slot

Hoogbegaafdheid is een complex onderwerp en er valt nog veel meer over te vertellen en ontdekken. Er is veel kennis voorhanden, maar het blijft een onderwerp dat volop in beweging is en waar nog veel onderzoek naar gedaan wordt. In dit artikel heb je alvast een uitleg gekregen over hoogbegaafdheid en wat de kenmerken zijn van hoogbegaafdheid. Wil je meer te weten komen over hoogbegaafdheid? Overweeg dan een van deze 10 top boeken over hoogbegaafdheid

Hoogbegaafden vormen ongeveer 2 procent van de gehele bevolking. Hoogbegaafdheid is geen fase en heb je je hele leven lang. Daarom is het extra belangrijk dat je in contact komt met gelijkgestemden. Mensen die denken zoals jij, dezelfde humor hebben als jij, functioneren als jij en reageren met “dat herken ik”. Het is daarom belangrijk om in een vroeg stadium vast te laten stellen dat je hoogbegaafd bent. Op deze manier kun je, indien dat nodig blijkt, de juiste begeleiding krijgen.

Dit artikel vormt een goede basis wat je over hoogbegaafdheid moet weten, maar wil je je verder verdiepen in het onderwerp hoogbegaafdheid? Lees dan de vele andere artikelen op de website.

8 REACTIES

  1. Een erg goed en compleet artikel over hoogbegaafdheid! De perfecte start om meer te weten te komen over het onderwerp hoogbegaafdheid. Gelukkig is er nog veel meer leesvoer op de website! Goede informatieve website.

  2. Hallo,

    Ik heb een vraag. Ik wil graag mijn kind op hoogbegaafdheid laten testen, maar waar kan ik mijn kind zijn IQ laten testen en wat kost dat?

    • Je kunt het IQ van je kind laten testen bij een psycholoog of orthopedagoog. Het is wel belangrijk om op zoek te gaan naar een professional die ervaring heeft in het afleggen van testen bij kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong. Testen afnemen bij kinderen vergt een andere aanpak dan bij volwassenen. De test dien je zelf te betalen en kost ongeveer 350 euro. Je krijgt allereerst een intake gesprek, alvorens de test wordt afgelegd. Na de test ontvang je een verslaglegging met adviezen en volgt er een nabespreking.

  3. Het verschil tussen hoogintelligent en hoogbegaafd is niet zwart/wit en daardoor erg lastig te verwoorden. Zelf ben ik een interessante lijst tegengekomen die de verschillen tussen hoogintelligent en hoogbegaafd benadrukt:

    Hoogintelligent:
    Weet de antwoorden
    Is belangstellend
    Is aandachtig
    Heeft goede ideen
    Werkt hard
    Beantwoord de vragen
    Zit in de top van de groep
    Luistert belangstellend
    Leert makkelijk
    Heeft 6 tot 8 herhalingen nodig
    Begrijpt hoe ideeën in elkaar zitten
    Houdt van omgaan met leeftijdsgenoten
    Begrijpt de bedoeling
    Werkt opdrachten uit
    Is ontvankelijk
    Kopiert nauwgezet
    Vindt school leuk
    Neemt kennis op
    Technisch
    Kan goed onthouden
    Houdt van stapsgewijze informatie
    Is aandachtig
    Is tevreden met wat hij leert

    Hoogbegaafd:
    Stelt de vragen
    Is nieuwsgierig
    Is geestelijk en lichamelijk betrokken
    Heeft wilde aparte ideeën
    Lijkt te spelen maar heeft goede resultaten
    Gaat de discussie aan op details, weidt uit
    Is de groep voorbij
    Laat sterke emoties en meningen zien
    Weet het al
    Heeft 1 tot 2 herhalingen nodig
    Creert ideeën
    Houdt van omgaan met volwassenen
    Trekt conclusies
    Zet opdrachten uit
    Is intensief
    Ontwerpt iets nieuws
    Vindt leren leuk
    Speelt met kennis
    Uitvinder
    Kan goed inschatten
    Gedijt op complexiteit
    Is een scherpe observator
    Is zeer kritisch over zichzelf.

    Ik hoop dat dit een nuttige toevoeging is!

  4. Ik baal zo gigantisch van mijn hoogbegaafdheid. Het klinkt allemaal erg interessant maar er zijn zoveel zaken waar ik tegenaan loop. Ik wissel ieder jaar van baan omdat ik na een jaar alle uitdaging kwijt ben. Werkgevers weten niet wat ze moeten doen. Ik krijg analyses en moet POPs schrijven maar ze weten niet wat ze ermee aanmoeten. Opleidingen zijn te langdradig waardoor ik m’n interesse verlies. Ik zou het liefst een opleiding van 4 jaar in 1 jaar doen. 26x dezelfde stof herhalen frustreert mij enorm. Mijn vrienden zijn stuk voor stuk mensen van minimaal 15 jaar ouder dan ik ben. Relaties lopen steeds op de klippen omdat ik me onbegrepen voel.. Ik vind geen aansluiting en weet af en toe gewoon niet wat ik moet.

  5. Op 54-jarige leeftijd en 3 maanden na een onverwachte scheiding, ben ik er achter gekomen dat ik hoogbegaafd ben en dit vanaf mijn pubertijd tot ongeveer 19 jaar heb onderdrukt en nooit heb herkend. Achteraf heeft dit in combinatie met mijn opvoeding, omgeving en ontwikkeling in mijn jeugd, mijn verdere leven bepaald. Nu, stort mijn wereld in en opent zich een nieuwe betere wereld voor de rest van mijn leven. Ik voel de angst in mij…

    • Beste Theun, Klinkt erg heftig! Mag ik vragen hoe je er achter bent gekomen dat je hoogbegaafd bent? Ben je er achtergekomen doordat je je herkent in de typische kenmerken van hoogbegaafdheid? Of heb je een IQ test gedaan en is daaruit gebleken dat je hoogbegaafd bent?

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here