Wanneer ben je hoogbegaafd?

2
8862
Wanneer ben je hoogbegaafd?

Men spreekt van hoogbegaafdheid als een persoon een IQ van 130 of hoger heeft. Ongeveer 2% van de totale bevolking heeft een IQ van 130 of hoger en is dus hoogbegaafd volgens dit model. Vroeger en eigenlijk tot op heden wordt vaak nog het IQ als maatstaf genomen voor het bepalen of iemand hoogbegaafd is. Ten eerste wat is eigenlijk het verschil tussen intelligent en hoogbegaafd? Als je intelligent ben dan heb je een goed verstand. Als je hoogbegaafd bent dan heb je vaak ook een speciale denkwijze die de normale mens minder snel kan begrijpen. Je bent creatiever en maakt grotere sprongen dan mede leeftijdsgenoten.

Wanneer ben je eigenlijk hoogbegaafd?

Waar vroeger een duidelijke scheiding was, namelijk een IQ van 130 of hoger, is deze “grens” steeds meer gaan vervagen. Men begreep al snel dat er meer factoren zijn waar rekening mee gehouden moet worden om te zeggen dat iemand hoogbegaafd is. Diverse professoren zijn hun eigen modellen gaan ontwikkelen. In deze modellen wordt omschreven wat de eisen zijn om je zelf bij de groep hoogbegaafden te kunnen plaatsen.

De vraag wanneer ben je hoogbegaafd is daardoor een stuk lastiger te beantwoorden. Door de verschillende modellen is het niet meer zo zwart wit als een IQ test. In het vervolg van het artikel gaan we dieper in op de verschillende modellen waarmee bepaald kan worden of je hoogbegaafd bent.

Modellen over hoogbegaafdheid

Een IQ test is een vrij eenzijdige methode om hoogbegaafdheid vast te stellen en voldeed niet bij alle mensen. Hierdoor verschenen er snel andere methodes om te bepalen of iemand hoogbegaafd is in plaats van enkel het IQ als maatstaf te gebruiken  Dit worden modellen genoemd.

Het model van Mönks

Een van de modellen is ontworpen door de Nijmeegse hoogleraar Mönks. Deze professor borduurde verder op ideeën van een Amerikaan genaamd Renzulli. Hij vond dat je naast een hoog IQ (intellectuele capaciteiten) ook over een hoge mate van creativiteit moet beschikken én ook nog eens taakgericht moet zijn om van hoogbegaafdheid te kunnen spreken. De hoogleraar Mönks nam deze methode over en voegde daar 3 omgevingsaspecten aan toe. Niemand groeit op in een vacuüm en daarmee wil hoogleraar Mönks zeggen dat er ook invloeden zijn vanuit je omgeving. Voor kinderen zijn dit: het gezin, de school en de vrienden.

monks model voor hoogbegaafdheid
Monks model voor hoogbegaafdheid

Het model van Heller

Een recenter model uit 1992 is het multifactorenmodel van Heller. Heller gaat door waar de hoogleraar Mönks was geëindigd. Hij voegde de theorie van meervoudige intelligentie en het model van Mönks bij elkaar en daaruit ontstond het model van Heller. Dit model is een stuk uitgebreider en ingewikkelder dan het model van Mönks.

model van Heller voor hoogbegaafdheid
model van Heller voor hoogbegaafdheid

Het delphi model

Naast deze 2 populaire modellen is er sinds 2007 een nieuw en vooruit strevend model genaamd het delphi model. Een hoogbegaafd persoon moet volgens dit model aan de volgende eisen voldoen. Hij denkt hoogintelligent ,  is autonoom en hoogsensitief waarnemend. Hij is gedreven, nieuwsgierig en is scheppingsgericht. En daarnaast snel, creatief, intens en complex. Van het model is ook een afbeelding beschikbaar die het geheel moet verduidelijken.

delphi model voor hoogbegaafdheid
delphi model voor hoogbegaafdheid

Een hoogbegaafde doet dat op een heel specifieke manier: hij denkt hoogintelligent, voelt rijk geschakeerd en is autonoom; hij wil gedreven, handelt scheppingsgericht en neemt hoogsensitief waar. In het sámenspel tussen al deze existentiële facetten, tenslotte, is de hoogbegaafde snel, intens, complex en creatief. 

Tot slot

Door de komst van diverse modellen is het bepalen of iemand hoogbegaafd is er niet makkelijker op geworden. Alhoewel hoogbegaafdheid meer is dan alleen een hoog IQ wordt in de praktijk als maat voor hoogbegaafdheid vaak een van IQ 130 of hoger genomen. Er zijn hoogbegaafdheidsonderzoeken die verder gaan dan alleen het afnemen van een IQ test. Dit soort testen nemen vaak typische kenmerken van hoogbegaafdheid mee in het onderzoek.

 

2 REACTIES

  1. De vraag wanneer ben je hoogbegaafd of wat is hoogbegaafdheid is inderdaad een vraag die lastig is te beantwoorden. Puur naar het IQ van een persoon kijken is echt een methodiek uit het verleden. Wij hanteren momenteel drie kerneigenschappen om vast te stellen of iemand hoogbegaafd is. Een hoogbegaafd persoon is:

    – Is heel erg intelligentie (hoog IQ).
    – Is heel erg gemotiveerd.
    – Is heel erg creatief.

    De laatste twee eigenschappen zijn natuurlijk iets lastiger vast te stellen, dan een hoog IQ, maar zeker niet minder belangrijk!

    • Hoi Ellen,

      Ik ben het helemaal met je eens! De vraag “ben ik hoogbegaafd?” wordt erg vaak aan ons gesteld, vandaar dat we een artikel hebben geschreven over dit onderwerp. Het is natuurlijk een vraag zonder eenduidig antwoord, maar we hebben d.m.v. de verschillende modellen hopelijk een duidelijk verhaal op papier kunnen zetten. We hebben inderdaad geprobeerd om duidelijk te maken dat hoogbegaafdheid meer is dan enkel een hoog IQ.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here