ADHD

0
190
ADHD

Betekenis ADHD
ADHD is een van de meest bekende stoornissen, vooral bij kinderen. In het Engels noemen we het Attention Deficit/Hyperactivity Disorder, in het Nederlands vooral ADHD en wordt het gebruikt als clusternaam voor een flink aantal symptomen. We herkennen deze symptomen vooral als hyperactief gedrag, maar ADHD is een veel bredere stoornis en komt zowel bij kinderen als volwassenen voor.

Wat is ADHD?

Over het algemeen wordt ADHD globaal gezien gekenmerkt met hyperactiviteit en impulsiviteit, eventueel gepaard met aandachtsproblemen. Het ontstaan van ADHD is waarschijnlijk van biologische aard, waarbij bepaalde hersendelen niet goed met elkaar communiceren. Deze communicatie gaat via zogeheten neurotransmitters, en onderzoek heeft aangetoond dat de neurotransmitters dopamine en noradrenaline relatief minder voorkomen in de voorste hersenkwabben bij ADHD. In deze voorste hersenkwabben, de prefrontaalkwabben genoemd, zijn hersenfuncties geregeld die betrekking hebben op aandacht houden, impulsiviteit onderdrukken en het zowel plannen als sturen van gedrag.

Soorten ADHD

Er worden drie typen ADHD onderscheiden.

ADHD-I

Bij type ADHD-I staat met name het tekort aan aandacht centraal en wordt ook wel het ADD-type genoemd (attention deficit disorder).

ADHD-H

Bij het type ADHD-H staan impulsief gedrag en hyperactiviteit centraal.

ADHD-C

Het derde type ADHD is ADHD-C, een combinatievorm van ADHD-I en ADHD-H. Hierbij treden zowel een gebrek aan aandacht als hyperactief gedrag op de voorgrond. ADHD-C is dan ook de meest voorkomende en meest bekende vorm, doorgaans aangeduid als ADHD.

Geschiedenis

De Britse kinderarts George Still beschreef als eerste de symptomen van ADHD in 1902. In 1937 ontdekte Charles Bradley dat medicatie een hulpmiddel kon zijn in de behandeling van jongens met dergelijke gedragskenmerken, in plaats van tucht. Tien jaar later, in 1947, werd voor het eerst ontdekt dat de gedragsproblemen veroorzaakt werden door kleine hersenbeschadigingen. In 1967 werd deze verklaring aangepast naar een stoornis.

Dat ADHD niet alleen een stoornis was bij kinderen maar voort kon duren tot in de volwassenheid, werd erkend in 1970. Naar schatting 60% van de kinderen met ADHD uit die tijd bleven de klachten behouden als volwassene. Desondanks heeft ADHD zich niet altijd weten te ontdoen van het imago als opvoedkundig falen, in plaats van een erkende stoornis.

ADHD in cijfers

Bij jongens komt ADHD ongeveer driemaal zo vaak voor als bij meisjes. In de leeftijdsfase van 5 tot 14 jaar is circa 3% van de kinderen gediagnosticeerd met ADHD. Omdat er ongeveer nog tweemaal zoveel kinderen zijn die symptomen van ADHD vertonen, ontstaat er al gauw het beeld dat veel meer dan 3% van de kinderen tussen 5 en 14 jaar ADHD heeft. Toch zijn deze symptomen vaak niet ernstig genoeg om toegeschreven te worden aan ADHD.

Van de kinderen met ADHD behoudt ongeveer de helft deze klachten tot in de puberteit en ongeveer een derde tot in de volwassenheid. De verdeling tussen mannen en vrouwen is overigens in de volwassenheid nagenoeg gelijk, in tegenstelling tot bij kinderen. Hierbij wordt de aandachtstoornis vaak toegekend aan vrouwen, terwijl bij mannen een dergelijke aandachtstoornis ook gepaard kan gaan met hyperactief gedrag of impulsiviteit.

Symptomen van ADHD

In algemene zin kenmerkt ADHD zich in impulsiviteit, hyperactiviteit en een aandachtstoornis. Bekende symptomen die met deze kenmerken gepaard gaan zijn onder meer:

  • Snel afgeleid raken
  • Ongeorganiseerd zijn
  • Vaak spullen kwijtraken
  • Weinig overzicht hebben
  • Weinig organisatietalent beschikken
  • Moeilijkheden in taken afronden
  • Problemen met concentreren en het lang vasthouden van de aandacht.

Bij kinderen uit ADHD zich vaak ook in het niet gemakkelijk stil kunnen zitten en speelgedrag als in bomen klimmen. Ook hebben kinderen vaak moeite met het wachten op hun beurt bij bijvoorbeeld spreken, waardoor het vaak voor zijn of haar beurt praat of anderen onderbreekt. Vaak nemen de hyperactieve kenmerken die bij kinderen optreden af in de loop van de volwassenheid, maar houden volwassenen vaak een vorm waarbij impulsen moeilijk gecontroleerd kunnen worden. Ook kunnen volwassenen bepaalde keuzes maken, bijvoorbeeld in het soort werk, waarbij het hebben van ADHD zo weinig storend als mogelijk is.

De diagnose bij kinderen en volwassenen

Er zijn een aantal drempels opgesteld voordat ADHD gediagnosticeerd kan worden bij kinderen. Allereerst moeten de symptomen die vermoedelijk toegeschreven kunnen worden aan ADHD voor de leeftijd van 7 jaar optreden. Ook moeten deze problemen al meer dan een half jaar optreden en zich niet alleen beperken tot thuis of op school. Bovenal moeten de symptomen het gedrag en functioneren van het kind in ernstige mate bemoeilijken. Vaak wordt een kinderpsychiater ingeschakeld om als specialist te oordelen over de symptomen van het kind. Er zijn uitgebreide checklists met symptomen ontwikkeld die de specialist kan gebruiken om tot een officiële diagnose van ADHD te komen. Hierbij wordt er ook vastgesteld of het geen andere stoornissen betreft die optreedt bij het kind, zoals het syndroom van Gilles de la Tourette.

Daarnaast is het vaak zo dat ADHD gepaard gaat met andere stoornissen bij kinderen in onder meer psychiatrische zin. Voorbeelden hiervan zijn angst- en stemmingsstoornissen, stoornissen met betrekking tot agressiviteit, motorische stoornissen en stoornissen in het autistische spectrum. Bij volwassenen kan er onder meer aan de hand van oude schoolrapporten of getuigenissen ADHD worden vastgesteld. Ook bij volwassenen geldt er een link tussen ADHD en stoornissen, zoals angststoornissen of verslaving.

Behandeling

Er is geen behandeling mogelijk om ADHD te genezen. Wel kan de stoornis zo behandeld worden dat het de symptomen van ADHD beteugelt. Hierbij kan gedragstherapie werken om het leven te helpen ordenen, of psychologische ondersteuning om angsten en onzekerheden tegen te gaan. Verder wordt er vaak medicatie toegepast. Methylfenidaat heeft hierbij een bewezen effect als het gaat om klachtenvermindering.

Tot slot

ADHD is een bekende stoornis bij zowel kinderen als volwassenen die ernstige gevolgen heeft voor onder meer aandacht en gecontroleerd gedrag. Kinderen met ADHD vertonen vaak hyperactief gedrag, kunnen moeilijk voor langere tijd hun aandacht ergens bij houden en hebben moeite om zich te concentreren. ADHD ontwikkelt zich bij een derde van de kinderen door tot in de volwassenheid, waar vooral moeite met het onderdrukken van impulsen de leidraad is. Ook kan ADHD gepaard gaan met angst en onzekerheid, alsook andere stoornissen. Genezing van ADHD is niet mogelijk, maar behandeling wel.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here