Dyslexie

Dyslexie

Dyslexie is een stoornis in de hersenen die ervoor zorgt dat lezen, spellen en het schrijven van teksten lastig wordt gemaakt. Het woord dyslexie is daarom ook Grieks voor het niet goed kunnen functioneren op het gebied van taal. Dys staat voor niet goed functioneren en lexis is een ander woord voor taal of woorden. Bij dyslexie is er sprake van een achterstand op het gebied van taal, zonder dat deze achterstand wordt veroorzaakt door een gebrek aan kwaliteit. Mensen met dyslexie kunnen daarom goede resultaten behalen op school of op hun werk, maar toch moeite hebben met het lezen, spellen en schrijven van zinnen. Wat dyslexie precies inhoudt en wat de kenmerken zijn lees je hieronder!

Wat houdt dyslexie precies in?

Dyslexie veroorzaakt een stoornis in de hersenen die problemen veroorzaakt op het gebied van taal. Voornamelijk lezen is een groot probleem voor mensen met dyslexie, maar ook spellen en schrijven gaat vaak erg lastig. De hersenen moeten in het geval van dyslexie vaak teveel informatie in één keer verwerken en dat zorgt voor trage handelingen. Dyslexie wordt daarom ook in de meeste gevallen vrij snel opgemerkt als kinderen gaan leren lezen en schrijven op de basisschool. Kinderen met dyslexie lopen vaak al snel tegen een achterstand aan en kunnen veel opdrachten niet op de juiste manier afronden. Dat wil echter niet zeggen dat zij ‘minder slim’ zijn of een laag intelligentie quotiënt hebben. Sterker nog, dyslexie gaat juist erg vaak samen met hoogbegaafdheid.

Dyslexie of een gebrek aan kwaliteit?

Het is van belang om te weten dat de problemen niet worden veroorzaakt door een gebrek aan kwaliteit van de leerling zelf of van het onderwijs dat gegeven wordt. Kinderen kunnen hierdoor goed scoren bij andere vakken en weinig problemen ondervinden op school, ondanks dat ze dyslexie hebben. Het is daarom goed om een specialist een diagnose te laten doen. Het kan namelijk best zo zijn dat er helemaal geen sprake is van dyslexie, maar van andere problemen.

De problemen van dyslexie

Dyslexie veroorzaakt problemen op 3 verschillende gebieden: lezen, spellen en schrijven. Vooral de problemen bij het lezen zijn vaak erg aanwezig. De problemen per onderwerp lees je hieronder.

Leesproblemen – Tijdens het hardop lezen van zinnen en verhalen wordt vaak meteen duidelijk of een kind last heeft van dyslexie. Het lezen gaat in de meeste gevallen op een veel lager tempo dan bij de andere kinderen en soms worden de woorden zelfs letter voor letter opgelezen. Andere kinderen met dyslexie lezen weer heel snel en maken fouten doordat ze woorden in de tekst proberen te raden.

Schrijfproblemen – Naast het lezen, is het schrijven ook een groot probleem onder kinderen met dyslexie. Letters uit het alfabet kunnen namelijk op verschillende manieren worden gebruikt en dat levert lastige situaties op. Zo kan een C klinken als een S, maar ook als een K. Bij dyslexie wordt er gekozen voor de letter die je uitspreekt en dit is vaak niet de goede optie. December bijvoorbeeld, verandert in het geval van dyslexie al gauw in deesembur. Zo zijn er veel woorden te vinden die door mensen en kinderen met dyslexie niet op de juiste manier worden geschreven.

Spellingsproblemen – De meeste problemen liggen bij het lezen en schrijven van bepaalde woorden, maar ook de spelling zorgt soms voor lastige situaties. Zo zijn er woorden terug te vinden die op verschillende manieren kunnen worden geschreven. Hard en hart zijn hier een voorbeeld van. De meeste kinderen kunnen deze woorden vaak al snel uit elkaar halen door de context van de zin te bekijken. Met dyslexie is dit lastig en worden er fouten gemaakt met het spellen van deze woorden. Kinderen met dyslexie vinden dit lastig en maken sneller fouten met het spellen van dergelijke woorden.

Kenmerken van dyslexie

Als een kind last heeft van dyslexie wordt dit vaak al snel duidelijk. Vanaf dat de kinderen nog maar baby zijn, kunnen de eerste kenmerken zich al voordoen. We hebben een lijst samengesteld met de kenmerken van dyslexie. Let er wel op dat je niet aan ieder kenmerk hoeft te voldoen om last te hebben van dyslexie. Uiteraard geldt wel: hoe meer kenmerken, des te groter de kans op dyslexie. Aangezien dyslexie vaak wordt ontdekt bij kinderen, zijn de kenmerken dan ook vooral gericht op jonge leeftijden.

Kenmerken dyslexie voordat het kind naar school gaat

  • Erfelijkheid speelt een grote als we het over dyslexie hebben. Bij één ouder met dyslexie is de kans al 40-50% dat het kind over dyslexie beschikt. Bij twee ouders is de kans maar liefst 80% dat het kind last krijgt van dyslexie. Als dyslexie bij de ouders en in de familie niet voorkomt is de kans erg klein dat het kind er wel last van krijgt. Natuurlijk zijn er altijd uitzonderingen.
  • Het kind begint later met praten dan andere kinderen.
  • Het kind begint later met kruipen en lopen. Ook de verdere ontwikkeling laat langer op zich wachten.
  • Het kind heeft moeite met het op de juiste manier vasthouden van het bestek.
  • Zowel de grove als de fijne motoriek blijven achter ten opzichte van de leeftijdsgenootjes: bij veel dyslectische kinderen blijft dit hun hele leven minder secuur dan bij niet-dyslectische mensen het geval is.
  • Knutselen is lastig en ziet er vaak slordig uit: recht over een lijn knippen zorgt al voor veel problemen.

Kenmerken dyslexie bij kinderen op de basisschool

  • Minder secuur en slordiger werken bij knutselen. Knippen en plakken lukt vaak niet.
  • Moeite met het opschrijven van de eigen naam.
  • Slechte beheersing van het alfabet. Het opnoemen van het alfabet alleen al zorgt al voor problemen.
  • Het duurt vaak erg lang voordat een letter wordt herkend.
  • Het kind heeft vaak een slecht handschrift.
  • Ondanks eindeloze oefeningen toch slechte score bij dictees
  • Spelfouten maken tijdens het overschrijven (‘fis’ in plaats van ‘vis’)
  • Het kind blijft achter op klasgenoten en andere leeftijdsgenoten.
  • Het kind is vaak erg snel moe tijdens en na het lezen van teksten.
  • Het kind heeft weinig concentratie bij het lezen en is vaak snel afgeleid.
  • Dezelfde tekst moet vaak opnieuw gelezen worden.
  • Voorlezen gaat hakkelend en stotterend.
  • Na het voorlezen geen idee wat ze nu eigenlijk gelezen hebben.
  • Slechte herkenning klanken (eu en ui, oe en ou etc).
  • Door elkaar halen als ‘dorp’ en ‘drop’
  • Moeite met analoge klok leren kijken (met wijzers).
  • Moeite met tafels leren, en andere logische reeksen. Dit kan overigens ook wijzen op dyscalculie.
  • Het uit elkaar kunnen halen van links en rechts zorgt voor problemen.
  • Niet kunnen volgen van de ondertiteling op tv, deze gaat veel te snel.
  • Erg onzeker over prestaties, laag zelfbeeld, denken dat ze dom zijn.
  • Geen goede prestaties bij gym. Denk aan een slecht evenwicht en een beperkte motoriek.

Kenmerken dyslexie onder volwassenen

Hoewel dyslexie vaak wordt ontdekt bij kinderen, zijn er natuurlijk ook veel volwassenen die last hebben van dyslexie. Vaak worden problemen wel minder erg door veel te oefenen en ervaring op te doen, maar toch blijven er problemen terug komen. Een paar kenmerken die er op kunnen wijzen dat een volwassene last heeft van dyslexie hebben we op een rij gezet.

  • Veel moeite met lezen, schrijven en spellen van woorden en zinnen.
  • Beschikken over een slecht richtingsgevoel.
  • Het handschrift is bijna onleesbaar voor zichzelf en anderen.
  • Het ruimtelijk inzicht is vrij beperkt.
  • Moeite met het herkennen van verkeersborden.

Hoe vaak komt dyslexie nu precies voor?

Dyslexie is overal in de wereld bekend, maar het aantal gevallen van dyslexie verschilt toch per land. Zo zijn er in Finland bijna geen gevallen van dyslexie te vinden. Dit komt omdat de woorden daar worden geschreven zoals je ze uitspreekt, dit is voor kinderen met dyslexie een stuk eenvoudiger. In Nederland is dit anders en heeft ongeveer 1 op de 20 kinderen last van dyslexie. In een normale klas zullen er dus gemiddeld 1 á 2 kinderen te maken hebben met dyslexie.

Tot slot

Het is altijd goed om dyslexie zo snel mogelijk te ontdekken. Laat daarom een professionele diagnose doen als er verschillende kenmerken van dyslexie aanwezig zijn. Het kind kan hierdoor geholpen worden en aangepast onderwijs krijgen op het gebied van lezen, schrijven en spellen. Zo is er meteen duidelijkheid voor het kind, maar zijn ook de docenten er zeker mee geholpen. Wil je meer weten over dyslexie? Bekijk dan ook eens deze 10 populaire boeken over dyslexie!

3 REACTIES

  1. Is het werkelijk zo dat dyslectici moeite hebben met ruimtelijk inzicht hebben? Ik kreeg te horen dat ze die juist vaak wel goed hebben. Ik heb ook als klein kind nooit moeite gehad met fijne en grove motoriek, ook herken ik mezelf of mijn broertje in maar weinig punten van de basisschool leerling. En nu heb ik nog geen moeite gehad met verkeersborden.
    Ik ben werkelijk geen expert, en zo wel bij mijn broertje als mij was het vrij laat ontdekt dus het zou de uitzondering op de regel kunnen zijn.

    • Het is ook zeker niet dat je je hoeft te herkennen in alle kenmerken. Dat is ook de reden dat het diagnosticeren van bijvoorbeeld dyslexie, maar ook andere “stoornissen”, nou juist zo lastig maakt. Dat er bij jullie minder typische kenmerken van dyslexie voordoen, kan natuurlijk de reden zijn dat het past later is vastgesteld. Oftewel het kan helemaal kloppen dat je je niet herkent in alle kenmerken.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here