Zwakbegaafdheid

12
22318
Zwakbegaafdheid

Van zwakbegaafdheid wordt gesproken als een persoon een IQ heeft van tussen de 70 en 85. Iemand die zwakbegaafd is heeft meer moeite met leren en heeft een vertraagde ontwikkeling. Het begrip zwakbegaafdheid is een andere term voor laagbegaafdheid of voor minder dan gemiddeld begaafd. Indien een persoon een IQ score heeft lager dan 70 dan spreken we van een verstandelijke beperking in plaats van zwakbegaafdheid.

Wanneer ben je zwakbegaafd?

Je bent zwakbegaafd als je een IQ score tussen de 70 en 85 hebt. Volgens een schatting van het sociaal en cultureel planbureau heeft ongeveer 13% van de Nederlandse bevolking het niveau van een zwakbegaafd persoon of minder. Als je een IQ score van lager dan 85 hebt, betekent dit dat je een relatief laag IQ hebt.

Oorzaak zwakbegaafdheid

Hoe heeft het in vredesnaam kunnen gebeuren dat iemand zwakbegaafd is geworden? Dat iemand zwakbegaafd is kan diverse redenen hebben. Deze redenen zijn onder te verdelen in 3 periodes waarin dit kan gebeuren:

  • Voor de geboorte door bijvoorbeeld alcohol gebruik van de moeder, infecties bij de moeder (bijvoorbeeld hersenvliesontsteking) of door de genetische aanleg.
  • Tijdens de geboorte door bijvoorbeeld te weinig zuurstof en/of door bloedingen.
  • Na de geboorte door infecties (hersenvliesontsteking), binnen krijgen van giftige stoffen of door hersenletsel veroorzaakt door een ongeval.

Een groot misverstand is dat zwakbegaafdheid erfelijk is. Uit een studie van Zwitserse en Duitse onderzoekers blijkt dat zwakbegaafdheid bijna altijd het gevolg van een genetisch defect. Dit genetisch defect is meestal niet erfelijk. Elk persoon heeft dus de kans om zwakbegaafd geboren te worden en dit heeft vrij weinig te maken of de ouders zwakbegaafd zijn.

Kenmerken zwakbegaafdheid

Er zijn meerdere oorzaken die kunnen leiden tot zwakbegaafdheid. Veel van de gevallen ontstaat zwakbegaafdheid in de eerste (voor de geboorte) of tijdens de tweede (tijdens de geboorte) periode. Voor deze twee situaties kunnen de volgende kenmerken zich voordoen:

  • Een persoon die zwakbegaafd is heeft vaak problemen met leren en zijn of haar gedrag. Deze mensen zijn minder goed in staat om dagelijkse handelingen goed uit te voeren.
  • Zwakbegaafde kinderen blijven achter in de ontwikkeling dan hun leeftijdsgenoten. Bijvoorbeeld ze gaan later spreken, gaan later kruipen/lopen of spelen op een andere manier met speelgoed (vaak zonder hun fantasie of verbeelding te gebruiken).
  • Zwakbegaafde kinderen weigeren (vast) voedsel en kunnen zelfs braken.
  • Sommige zwakbegaafden hebben ook fysieke afwijkingen in het uiterlijk, bijvoorbeeld een kleine of groter hoofd. In sommige gevallen misvormde voeten / handen. Deze afwijking is vaak al kort na de geboorte waar te nemen.
  • Zwakbegaafdheid gaat vaak gepaard met andere aandoeningen en stoornissen, bijvoorbeeld epilepsie, doofheid, slechtziendheid, autisme, verlammingen ect.
  • Zwakbegaafden hebben voorkeur aan simpele routinematige handelingen.
  • Zwakbegaafden kunnen sterke stemmingswisselingen hebben (agressiviteit).

Zwakbegaafdheid herkennen bij jonge kinderen

Zwakbegaafdheid uit zich in veel van de gevallen voordat iemand 18 wordt, tenzij de oorzaak na de geboorte plaats vindt (bijvoorbeeld door een ongeluk), maar het is lastig om in de jonge jaren al direct te kunnen spreken van zwakbegaafdheid. Bij kinderen die nog niet kunnen lezen of schrijven is zwakbegaafdheid alleen te herkennen aan een trage ontwikkeling. De motorische ontwikkeling kan traag verlopen, maar ook de spraak- en taalontwikkeling. Het duurt veel langer voordat een zwakbegaafd kindje leert omrollen, kruipen en zelfs lopen.

Vaststellen zwakbegaafdheid

Het is van groot belang dat zwakbegaafdheid op jonge leeftijd wordt vastgesteld. Een goede diagnose van zwakbegaafdheid zorgt ervoor dat het kind op het goede niveau zit (anders kan het kind overvraagd worden). Zwakbegaafdheid wordt over het algemeen vastgesteld aan de hand van een IQ test die het intelligentie quotiënt meet. In Nederland wordt over het algemeen de WISC-III IQ test gebruikt. Benieuwd naar jou IQ? Doe dan de IQ test op deze website om een indicatie van jouw IQ te krijgen.

Bij jonge kinderen is het erg lastig om het IQ vast te stellen en kan er vaak geen IQ test afgenomen worden. Om toch jonge kinderen op zwakbegaafdheid te kunnen testen is er speciaal materiaal ontwikkeld om jonge kinderen te kunnen testen. Daarnaast valt het vaak op dat tijdens de peuter- en kleuterperiode het kind achterblijft in de ontwikkeling ten opzichte van leeftijdsgenootjes.

Omgaan met een zwakbegaafd kind

Indien er bij uw kind wordt geconstateerd dat hij of zij zwakbegaafd is, zit er niks anders op dan dit te accepteren. Het is belangrijk om dit te accepteren en je moet vooral niet je kind gaan belasten met moeilijke opgaven om hem of haar toch weer slim te maken. Als dit wel gedaan wordt dan wordt je kind overvraagd, omdat hun intelligentie dit helemaal niet aankan. Hierdoor ontstaan er emotionele- en gedragsproblemen. Deze problemen zullen vaak verdwijnen indien het kind op het juiste niveau wordt aangesproken.

Daarnaast moet je als ouder de nadruk leggen op de dingen die je kind juist wel goed kan.  Hierdoor ontwikkel je een positief zelfbeeld bij het kind. Het is ook belangrijk als ouder dat je een duidelijke structuur aan brengt in het leven van je kind, door bijvoorbeeld duidelijke regels te stellen en een dagindeling te maken. En denk er aan geef je kind duidelijke maar haalbare opdrachten!

Zwakbegaafde kinderen zitten vaak op een reguliere school en vaak zijn ze instaat om dit bij te benen. Wanneer het kind vastloopt in het reguliere basisonderwijs kan het kind naar het speciaal onderwijs.

Omgaan met zwakbegaafde volwassenen

Een zwakbegaafd kind wordt na verloop van tijd volwassen en het blijft dan belangrijk dat de omgang met deze zwakbegaafde personen goed blijft. Net als bij kinderen moet je zwakbegaafde volwassenen niet onnodig belasten en moet je ze accepteren.

Behandeling zwakbegaafdheid

Zwakbegaafdheid is niet iets wat te genezen of te verhelpen valt. Afhankelijk van de benodigde zorg is vaak levenslange begeleiding nodig. Ernstige zwakbegaafdheid bij volwassen resulteert bijna altijd in het zogenaamde “begeleid wonen”. Kinderen groeien vaak op bij de biologische ouders, zolang de situatie dat toelaat. Kinderen zullen in veel gevallen naar het speciaal onderwijs gaan.

Tot slot

Probeer je verwachtingen bij te stellen als er geconstateerd is dat je kind zwakbegaafd is. Een realistische verwachting is namelijk beter voor jezelf en voor het kind. Push je kind niet, maar probeer hem of haar te ondersteunen. Maak regels, geef duidelijke en korte opdrachten en wees alert op ongewenst en gewenst gedrag (en stimuleer dit). Kortom breng structuur in zijn of haar leven!

12 REACTIES

  1. Mijn zoontje van zes heeft een score van 80 dat noem je dan toch zwakbegaafd.
    Is het dan goed voor hem om dan naar speciaal onderwijs te gaan.Want hij scoort om de basisschool onder E nivo en hun zeggen nee hij moet blijven terwijl hij heel onrustig van school word en thuis wil hij gelijk onder de warme douche hij zegt daar word hij rustig van.Ik wil graag weten wat ik het beste kan doen.
    Groetjes Aminata

    • Erg vervelend om te horen. Voor een goed passend advies raad ik je aan om contact op te nemen met een expert, waarbij je je hele verhaal kwijt kan. Nu is het erg lastig om een goed advies te geven zonder alle details te weten.

      Wat ik je wel kan vertellen is dat je opzoek moet naar een oplossing, want hoe het nu gaat kan niet zo langer door blijven gaan. Je ben daar klaarblijkelijk mee bezig en dat doe je heel erg goed. Advies van scholen kan je niet altijd serieus nemen, vaak hebben ze niet de juiste kennis om een goed oordeel te vellen. Contact opnemen met een dergelijke speciale school kan dan zeker ook geen kwaad, zij hebben vaak wel de juiste kennis. Laat je door verschillende mensen informeren, zodat je een goed een eerlijk beeld krijgt van de situatie.

      Over het algemeen kunnen zwakbegaafde kinderen wel “normaal” onderwijs volgens. Pas als ze vastlopen in het normale onderwijs kan hij of zij naar een speciale school. Of jouw kind vastloopt is de vraag. Komt het echt door door zijn beperking of is er iets anders aan de hand. Contact opnemen met een gespecialiseerd iemand is de beste optie denk ik. Ik weet niet hoelang dit al gaande is.

  2. Juist mensen met een licht verstandelijke beperking worden vaak overschat omdat de beperking niet altijd even zichtbaar is. Zeker bij een disharmonisch IQ. Iemand met licht verstandelijke beperking die verbaal sterk is wordt sterk overschat wat men aankan. En met alle gevolgen van dien…

  3. Op youtube is een erg interessant filmpje te vinden over een moeder die zwakbegaafd is / verstandelijke beperking heeft. Helena verteld haar verhaal in een ongeveer 10 minuten durende filmpje. Helena verteld haar verhaal en is bedoeld als ondersteuning voor ouders met een beperking en voor andere ouders. Zij vindt het heel erg belangrijk om een begeleider te zoeken met wie je een klik voelt.

  4. Uit onderzoek blijkt dat een op de zeven personen zwakbegaafd is. Deze mensen hebben extra hulp nodig in onze samenleving. De vraag is waarom daar zo weinig aandacht voor is? In dit artikel ( https://www.vn.nl/waarom-hebben-we-het-zo-weinig-over-zwakbegaafden-in-de-samenleving/ ) wordt een heel gevoelig onderwerp besproken, namelijk: Waarom hebben we het zo weinig over zwakbegaafden in de samenleving. In ons land leven ongeveer 2,5 miljoen zwakbegaafden. Dit is een feit! Maar welke consequentie heeft dit? Wat is zwakbegaafdheid? Hierop weet Kees Kraaijeveld erg mooi antwoord te geven!

  5. Is het mogelijk om van afstand te herkennen of iemand zwakbegaafd is? Kan je dit bijvoorbeeld aan de uiterlijke kenmerken zien of kan zwakbegaafdheid enkel vastgesteld worden d.m.v. een IQ test? Of is het mogelijk om dit te herkennen door met ze in gesprek te gaan?

    • In het hoofdstuk “kenmerken” benoemen we een aantal typische kenmerken van zwakbegaafdheid. Hierin worden enkele uiterlijke kenmerken genoemd, maar voornamelijk gedragskenmerken. Over het algemeen hebben zwakbegaafden een kleiner of juist een groter hoofd dan de gemiddelde mens. In sommige gevallen hebben zij zelfs misvormde voeten en/of handen. Dit zijn typische afwijkingen die al kort na de geboorte zijn waar te nemen. Als je met zwakbegaafde mensen in gesprek gaat zie je vaak dat zij een minder goed ontwikkelde woordenschat hebben. Oftewel er zijn zeker een aantal kenmerken die je kan gebruiken om zwakbegaafdheid vast te stellen, echter zal je altijd een IQ test nodig hebben om zeker te zijn.

    • Als ouder zijnde kan het moeilijk te accepteren zijn dat je kind niet goed mee kan komen qua niveau met andere leeftijdsgenoten. Het allerbeste voor je kind is dat je de situatie accepteert. Blijf realistisch als het gaat om vervolgopleidingen. Een zwakbegaafd kind zal niet naar de universiteit gaan, maar kan het misschien wel naar zijn zin hebben op het MBO. Push je kind niet door bijlessen te laten volgen.

      Accepteren dat je kind goed is zoals hij is, is de beste vorm van ondersteuning. Je kunt je kind helpen door positief en complimenteus te zijn. Als je een opdracht geeft, geef er dan één tegelijkertijd. Meerdere opdrachten tegelijkertijd geven, is niet haalbaar. Hanteer duidelijke regels en leg uit waarom iets niet mag. Bij zwakbegaafde kinderen is het normbesef minder aanwezig dus vaak begrijpen ze niet waarom iets niet gepast is.

  6. Ik ben ook zwakbegaafd want mijn iq is 83. Maar ik heb gewoon de basis school gedaan en later het lbo gehaald en mbo2. Zwakbegaafde mensen hebben meer tijd nodig om iets te leren en je herkent ons niet aan ons uiterlijk en wij zijn niet dom. Mensen halen een lichte verstandelijke beperking en zwakbegaafdheid vaak door elkaar maar je kunt ons niet vergelijken met mensen met een iq van 50 of 60 want dat is net zo oneerlijk als ons te vergelijken met mensen met een iq van 110. Wij zitten er wat tussenin en dat is heel erg lastig want je bent eigenlijk te slim om licht verstandelijk beperkt te zijn en net niet slim genoeg om gemiddeld te zijn.

    Wij hebben wel dezelfde zorg nodig als mensen met een lichte verstandelijke beperking en wij krijgen ook de diagnose lichte verstandelijke beperking als wij wat meer problemen hebben om het zelfstandig te redden. Het probleem met zwakbegaafd zijn is niet altijd iq maar hoe ben je groot geworden en heb je doorzettingsvermogen en de juiste hulp en kan je je zelfstandig redden.

    • Interessante vraag! Het woord laagbegaafd(heid) komt inderdaad niet voor in het woordenboek, maar het is wel een term die af en toe gebruikt wordt. De term laagbegaafd klinkt wat vriendelijker dan zwakbegaafd, waardoor sommige mensen de voorkeur geven aan de term laagbegaafd.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here