Autisme en werk

Autisme en werk

Veel mensen denken dat een goede carrière niet is weggelegd voor mensen met autisme. Toch zien we de laatste jaren een ontzettend snel groeiende trend binnen de banenmarkt. Door de vele unieke talenten die mensen met autisme hebben, zijn zij ontzettend geschikt voor diverse banen. Vaak nog meer geschikt dan mensen die geen autisme hebben. En dat maakt hen voor een groot aantal bedrijven een ontzettend gewenste aanwinst voor teams binnen het bedrijf. Autisme en werk gaan daarom erg goed samen.

Werken is niet voor iedereen met autisme weggelegd. Soms kan een bepaalde vorm van autisme dusdanig veel complicaties voortbrengen dat het lastig wordt om echt geconcentreerd aan een project bij een bedrijf te werken. Toch kiest een groot deel van de mensen met autisme er vandaag voor om in ieder geval te kijken of er mogelijkheden zijn om een goede carrière te starten en hun sterke kanten in te zetten om aan het werk te gaan.

Wat is autisme?

Autisme is een mentale aandoening die op verschillende manieren kan uitwerken. Daarom spreken we ook over verscheidene aandoeningen die allemaal onder de noemer autisme vallen. Klassiek autisme is het meest bekend onder deze noemer, omdat de meeste mensen met autisme hieraan leiden. Maar er zijn ook aandoeningen zoals het Syndroom van Asperger die we meenemen onder de noemer autisme.

Klassiek autisme

Bij klassiek autisme spreken we over beperkingen op onder andere het sociale gebied, waarbij men moeite heeft om met anderen te communiceren en op een goede manier het gesprek voort te zetten. Dit kan, zoals jij je kunt voorstellen, obstakels opleveren bij het werken, omdat dit een belangrijk onderdeel van werken is. Toch kunnen mensen met klassiek autisme hun sterke kanten gebruiken om een goede carrière op te bouwen.

Syndroom van Asperger

Bij het Syndroom van Asperger, in de volksmond ook wel bekend als Asperger, heeft men ook moeite met sociale aspecten in het leven, maar ligt dit vooral bij het begrijpen van taal. Communicatie naar anderen toe verloopt goed, omdat zij de taal goed beheersen, maar zij kunnen moeite hebben om anderen te begrijpen. Dit is vooral lastig wanneer zij instructies moeten opvolgen.

McDD

Bij McDD spreken we van een meervoudige complexe ontwikkelingsstoornis. Mensen met McDD hebben moeite om hun eigen emoties en gedachten te reguleren. Hierdoor kunnen zij gemakkelijker tegen obstakels lopen wanneer zij met anderen omgaan. De symptomen van McDD zijn ook vaak te zien bij mensen met angststoornissen en borderline. Dit brengt redelijke obstakels met zich mee wanneer zij zich op de werkvloer bevinden.

PDD-NOS

Bij PDD-NOS spreken we van een stoornis die erg lijkt op autisme, maar als restcategorie wordt aangehouden omdat zij niet met autisme gediagnosticeerd kunnen worden. Dit ligt aan de symptomen waar men mee te maken heeft. Vaak kunnen zij zich op communicatief gebied wel redelijk goed ontwikkelen maar hebben zij nog steeds moeite om met anderen te communiceren of zich op de juiste manier te uiten. PDD-NOS staat voor Pervasieve Ontwikkelingsstoornis, Niet Anders Omschreven.

De sterke kanten van autisme

Ondanks dat hierboven de zwakke kanten van de symptomen van de verschillende soorten autisme zijn beschreven, hebben mensen met autisme ontzettend veel sterke kanten die hen perfect maken voor een groot aantal banen. Een van de sterke kanten van autisme is bijvoorbeeld dat men zich ontzettend goed op een taak kunnen focussen die zij erg interessant vinden. Dit leidt ertoe dat zij zich in een zogeheten ‘flow’ bevinden, waarbij zij alles buiten de taak vergeten. Zo kunnen zij nieuwe manieren bedenken om een bepaalde taak aan te pakken of deze taak juist veel sneller uitvoeren dan anderen.

Gebruik maken van een goed geheugen

Daarbij hebben mensen met autisme vaak een ontzettend goed geheugen. Zij kunnen bepaalde situaties en informatie veel beter begrijpen dan anderen. Dit maakt hen bijvoorbeeld uitstekend voor banen waar opgeslagen informatie van groot belang is. Deze specialiteit kan zich ook weer uitwerken in een goed begrip van onder andere wiskunde. Zo zien we steeds vaker dat mensen met autisme en een rekenknobbel zich goed omhoog kunnen werken in bedrijven die daar ontzettend veel behoefte aan hebben.

Eigen manier van werken

Dankzij de eigen manier van werken kunnen mensen met autisme op het werk vaak veel beter presteren dan de meeste andere mensen. Ondanks het feit dat de obstakels op het sociale gebied in de weg kunnen zitten, zijn zij tijdens het werk wel echt volledig aan het werk. En dat maakt hen een uitstekende werknemer. Zij hoeven bijvoorbeeld minder snel deel te nemen aan trainingen om te zorgen dat zij productiever werken, omdat zij vanuit zichzelf altijd al ontzettend productief aan hun taken kunnen werken.

Goed begrip van technologie

Een laatste sterkte van mensen met autisme is dat zij technologie vaak ook ontzettend goed begrijpen. Zij lopen hierbij mijlen voor op hun collega’s. Dit helpt niet alleen bij hun productiviteit, maar biedt hen ook de mogelijkheid om op een hele andere manier naar problemen binnen hun werk te kijken. Zij kunnen taken aanzienlijk sneller laten lopen door effectief naar een probleem te kijken en dit te koppelen aan de kennis die zij op het technologische gebied hebben. Dit biedt ontzettend veel kansen voor bedrijven die volledig op een digitale manier werken, omdat zij veel kunnen leren van mensen met autisme en de manier waarop taken uitgevoerd worden.

De complicaties van autisme en werk

Er zijn ook complicaties van autisme die op het werk kunnen ontstaan. Deze complicaties hoeven echter niet in de weg te zitten om een goede en leuke baan te vinden. Het is daarom voor mensen met autisme raadzaam om te kijken op welke manier deze complicaties zich in het dagelijks leven vestigen. Uiteindelijk zal dit helpen om deze complicaties zo veel mogelijk te verminderen en soms zelf om te zetten naar sterktes wanneer men dit volledig in de hand heeft. Zoals je kunt begrijpen, zal dit alleen maar bijdragen aan een betere werkomgeving en biedt het nieuwe kansen om te ontwikkelen naar iemand die elke dag met plezier werkt aan projecten waarin hij of zij zich steeds verder in ontwikkelt.

Moeite met communiceren

Communicatieve problemen kunnen binnen teams vooral tot overlast leiden. Wanneer men een project probeert uit te leggen, of aangeeft wat er tot nu toe fout is gegaan binnen een project, kan het lastig zijn om te begrijpen wat er nu precies wordt bedoeld. Men kan zich zelfs aangevallen voelen omdat zij op dat moment wellicht verantwoordelijk waren voor dat onderdeel van het project. Het is voor mensen met autisme daarom even wennen op de werkvloer, omdat niet iedereen op de juiste manier kan omgaan met het juist doorgeven van feedback wanneer er iets fout is gegaan. Mensen met autisme zijn gevoeliger voor negatieve feedback wanneer het gaat over onderdelen waar zij aan hebben gewerkt, dus dit kan een flinke impact op de eigen emoties hebben.

Angst bij hoge werkdruk

Daarbij kan een hoge werkdruk bij mensen met autisme op het werk leiden tot angsten. Werkdruk helpt bij veel mensen om veel meer uit te voeren, omdat strakke deadlines helpen om meer werk uit te voeren. Bij mensen met autisme kan dit in enkele gevallen juist leiden tot onnodige stress, omdat zij het gevoel hebben dat er nare dingen gebeuren wanneer zij het project niet op tijd opleveren. Dit is vooral lastig wanneer zij op voorhand al weten dat zij absoluut niet voldoende tijd hebben om het project inderdaad vooraf aan die deadline al op te leveren, waardoor het in het hoofd ontzettend veel moeite kost om kalm te blijven en dit op een goede manier op te lossen. Het is voor zowel de werkgever als de werknemer in deze situaties belangrijk om te blijven communiceren, zodat iedereen op één lijn zit en de vervolgstappen duidelijk zijn.

Richtlijnen zijn essentieel

Instructies moeten voor mensen met autisme op het werk volledig duidelijk zijn. Bij sommige mensen met autisme kunnen slechts verwoorde richtlijnen ertoe leiden dat zij het werk niet op de juiste manier uitvoeren. Dit is voornamelijk een taak van de werkgever om te zorgen dat de instructies op de juiste manier worden uitgevoerd. Tegelijkertijd kunnen mensen met autisme zelf zorgen dat zij deze instructies zo goed mogelijk voorgeschoteld krijgen door openheid te geven over de obstakels waar zij hierbij tegenaan lopen. Een van de manieren om dit op te lossen is door de instructies vanuit de persoon met autisme nog eens te doorlopen richting de werkgever, zodat beide kanten exact weten wat er binnen een project en taak wordt verwacht.

Moeite met drukte

Een drukke werkomgeving kan ontzettend veel overlast geven in het hoofd van iemand met autisme. En op het werk is er juist vaak sprake van drukte. Dit kan ertoe leiden dat men ontzettend vaak wordt afgeleid en op deze manier niet goed aan de taken kan werken. Het levert een benauwde werksituatie op waarin niet iedereen op één lijn zit. Het is zowel aan de werkgever als werknemer om op dat moment te kijken welke maatregelen er genomen kunnen worden om te zorgen dat men een betere werkomgeving kan creëren. Denk hierbij aan een eigen ruimte of andere werktijden, zodat men zich beter kan focussen op het werk dat moet worden uitgevoerd.

Focus op prestaties

Door regelmatig de prestaties door te nemen kunnen werkgevers en werknemers zorgen dat de prestaties ook echt op het juiste niveau liggen. Autisme en werk kunnen gewoon goed samengaan, zolang er maar een goed systeem is vastgelegd waarin de prestaties op de juiste manier worden gemeten. Dit voorkomt onder andere dat men te maken krijgt met negatieve feedback, omdat men op deze manier kan zorgen dat het werk dat zij opleveren altijd van de hoogste kwaliteit zal zijn.

Moeite met baan vinden

Het kan voor mensen met autisme moeilijk zijn om direct de juiste baan te vinden die volledig bij hen past. Het is dan ook niet vreemd dat men vooral in de eerste jaren nog wel eens van baan en werkgever verandert. Dit is helemaal niet erg. Het is bij autisme en werk vooral belangrijk dat men werkt binnen een omgeving waarin zij hun eigen passie kwijt kunnen. Het heeft geen zin om een baan te nemen die helemaal niet bij hen past, omdat dit alleen maar zal leiden tot een vervelende werkomgeving waarin men zich niet kan ontplooien. Uiteindelijk is het de eerste jaren vooral vallen en opstaan, maar kan dit zich uitbetalen in een baan waar men jarenlang met plezier zal werken.

Hoe ga je op zoek naar werk?

Het is bij autisme vooral belangrijk dat je werk zoekt dat echt bij jou past. Dit kan vooral in het begin lastig zijn, omdat je naast de baan ook specifiek behoefte hebt aan een goede omgeving. Let daarom altijd goed op het bedrijf waar je gaat solliciteren. Het komt steeds vaker voor dat bedrijven specifiek zoeken naar iemand met autisme voor bepaalde banen, omdat zij weten dat men zich daar beter kan ontplooien dan de meeste andere mensen dat kunnen op datzelfde gebied. Het is echter niet bij ieder bedrijf een standaard gang van zaken, dus je dient hier van tevoren altijd goed op te letten.

Zoek online

Er zijn vandaag de dag vacaturewebsites die zich specifiek richten op mensen met autisme die werk zoeken. Je kunt dan ook het beste daar terecht. Let binnen de vacatures altijd goed op dat je kijkt naar de maatregelen die men genomen heeft om te zorgen dat deze omgeving goed bij jou past. Indien dit niet in de vacature aangegeven staat, loont het altijd om zelf contact op te nemen en vragen te stellen. Als jij je daar niet comfortabel bij voelt, kun je er ook voor kiezen om iemand in jouw omgeving contact op te laten nemen. Dan neem je in ieder geval een belangrijke barrière weg en leer je meer over het bedrijf.

Zoek naar specifieke rollen

Denk er ook aan dat je bij de meeste bedrijven in teams zult werken, maar dat er ook voldoende bedrijven zijn die juist kiezen voor een eigen rol voor mensen met autisme. Werk moet goed bij jou passen, maar vooral de omgeving moet bij jou passen. Als jij moeite hebt om met anderen te communiceren of in teamverband te werken, solliciteer dan niet voor banen waarin dat centraal staat. Zoek in dat geval vooral naar banen waarin jij gewoon jouw eigen rol hebt en waarin jij jezelf zo veel mogelijk mag ontwikkelen. Je kunt dan ook stapsgewijs steeds meer richting een omgeving werken waarin teamverband centraal staat, maar doe dit vooral op jouw eigen tempo en neem niet te snel stappen. Dit zal helpen om hier op jouw eigen manier mee om te gaan en belangrijke lessen te leren.

Let op de reistijd

Een laatste onderdeel waar jij op moet letten is de reistijd naar jouw baan. Als jij het niet prettig vindt om met het openbaar vervoer te reizen, kies dan absoluut niet voor een baan die op redelijke afstand van jouw woning gelegen is. Dit zal gedurende jouw dag alleen maar extra stress opleveren. Niet iedereen voelt zich comfortabel in het openbaar vervoer. Heb je vooral moeite met de drukte van het openbaar vervoer maar vind je reizen geen probleem? Regel dan met jouw werkgever dat jij op aangepaste tijden kunt werken, zodat jij het openbaar vervoer vooral tijdens spitstijden zo veel mogelijk kunt vermijden.

Wat kun je als omgeving doen?

Hierbij dan ook nog informatie voor de omgeving van iemand met autisme die graag wil werken. Vooral de steun van de omgeving is belangrijk om het maximale uit iemand te halen. Het heeft geen zin om iemand naar een baan te sturen die helemaal niet bij hen past. Dit zorgt alleen maar voor zorgen en stress die zich negatief zullen ontwikkelen. Kies ervoor om de juiste ondersteuning te bieden, om zo de juiste hulp te bieden.

Stap in wanneer het nodig in

Help als omgeving daarbij ook om de werkgever duidelijk te maken dat er bepaalde behoeftes zijn gedurende het werk. Omdat je tegen deze tijd al voldoende ervaring hebt met jouw kind of de persoon waarvoor jij zorgt, kun jij de juiste informatie bieden. Je weet bijvoorbeeld of iemand moeite heeft met vergaderen of liever niet in teamverband werken. Door de werkgever in te lichten, help je de ander ontzettend. Je creëert hiermee een omgeving die nodig is om het maximale uit een ander te halen. Dit is niet alleen prettig voor de werkgever, het helpt vooral de persoon waarvoor jij zorgt.

Blijf erbij betrokken

Je kunt de ander daarbij ook helpen door regelmatig te vragen hoe het op het werk gaat. Niet iedereen is comfortabel om hierover te praten, maar het zal aanzienlijk helpen wanneer de ander de kans krijgt om hier open over te spreken. Zo kun je achterhalen wat de potentiële obstakels zijn waar de ander tegenaan loopt, zodat je altijd in gesprek kunt gaan met de werkgever om deze obstakels weg te nemen. Het is voor mensen met autisme soms lastig om hun eigen grenzen aan te geven, maar jij kunt daar als ouder of voogd ontzettend veel hulp bij bieden. Schaam je daarom niet om contact op te nemen met de werkgever om de ander te helpen, want het zal een ontzettend grote positieve impact maken op het leven van de ander.

Elke Ederveen
Elke Ederveen is specialist van de categorie autisme op Zobegaafd.nl. Met haar expertise en achtergrondkennis binnen de wereld van autisme geeft zij de juiste voorlichting over autisme en gerelateerde aandoeningen. Leren omgaan met autisme kan lastig zijn, maar door het gedrag te begrijpen en nieuwe handvatten aan te leren, wordt het gemakkelijker om hiermee om te gaan. Nadat zij in 2000 de opleiding Psychologie heeft afgerond, ging Elke aan de slag als therapeute. Zij is gespecialiseerd in het helpen van kinderen, jongeren en volwassenen die te maken hebben met autisme.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in