Van human do’er naar human being

Innerlijke rust door meditatie

Hoe meer ik naar onze moderne samenleving kijk, hoe meer ik aan dit interview met de ‘vader’ van mindfulness, Jon Kabat Zinn, moet denken. Hierin verteld hij over hoe we meer human do’ers zijn dan human being. De neiging naar altijd meer, constant bezig zijn en ons in de snelheid van het moderne leven kunnen verliezen. Soms lijken we meer bezig te zijn met overleven dan echt leven. We vergeten dat ons geluk, wat we allemaal zoeken, alleen op dit moment te vinden is en niet in een object, relatie of state of mind.

We hebben nauwelijks geleerd het leven te nemen (accepteren) zoals het is, perfectionisme en controle los te laten en met de stroom van het leven mee te bewegen. Niet altijd makkelijk in de praktijk maar de beloning zal niet lang op zich laten wachten. Het blijft bijzonder om te zien dat geluk niet iets is wat we hoeven te zoeken of zelfs iets is waar we ons best voor moeten doen. Het zit in ons, hier en nu. We verliezen onszelf in gedachten en emoties en vergeten simpel weg te genieten van wat er is. Je kan zelfs leren om in moeilijke momenten te ontspannen en te kijken naar je eigen beknelling.

Waarom zijn we zo geneigd constant te doen?

Ons brein is simpelweg geprogrammeerd om te overleven. Ons menselijk brein is uniek. Dat we ons toekomstige projecties (beelden) kunnen voorstellen op basis van gebeurtenissen in het verleden. Het heeft ons veel moois opgeleverd (muziek, ver ontwikkelde gezondheidszorg, prachtige communicatie middelen etc.) en we staan bovenaan de evolutionaire voedselketen. Prachtig maar datzelfde menselijke brein lopen we steeds vaker in vast. We weten niet goed meer hoe stil te staan, gewoon even niet te doen en inderdaad even te zijn.

Westerse maatschappij

Zeker in onze westerse maatschappij zitten weinig natuurlijke rust moment. Momenten dat we niks doen, ons vervelen en gewoon even voor ons uit staren. Momenten van wachten voor de trein, in de supermarkt of op een vriendin of vriend worden vaak opgevuld met onze mobiel. Even niks te doen en hup Netflix staat al weer aan. Op zich niks mis mee maar vaak zijn het geen bewuste keuzes en daar kan mindfulness / meditatie zo’n belangrijke rol in spelen. Jezelf de vraag stellen wil ik wel echt? Of is het opvulling voor een mogelijk onrustig gevoel?

De eerste stap – monkey mind temmen

Kan jouw geest ook ongericht, niet gefocust en overdreven druk zijn? Je bent niet alleen. Deze ‘Monkey’-geest creëert stress en stress is nu onze grootste beroepsziekte. Hierbij een video van Meditation-leraar Mingyur Rinpoche. Het kan je helpen om meteen te beginnen met het temmen van je ‘monkey mind’. Te zien hoe relatief simpel je al een eerste stap kan zetten naar meer zijn en minder doen. Hierdoor krijg je ook langzaam aan meer grip op je eigen mind en je leven.

Hoe werkt mindfulness in de praktijk?

Je hoeft geen spectaculaire nieuwe dingen te ontwikkelen om meer te kunnen ‘zijn’. Het is veel meer herkennen als je onrust gaat opvullen. Zelf betrap ik mezelf er regelmatig op dat ik weer op nos.nl/sport klik. Op zich niks mis mee maar het is veelal een onbewust proces. Het lost niks op. Een half uur later is de behoefte er weer en vaak nog net iets sterker. Maar tegelijkertijd veroordeel ik mijzelf er ook niet over. Dit is een belangrijk punt. Ik probeer mezelf gewoon te accepteren dat dit nou eenmaal is zoals mijn geest werkt. Dit zal voor veel mensen herkenbaar zal zijn. Grappig genoeg helpt dit om ruimte te maken voor die onrust en is de impuls erachter al weer veel minder.

Aan de slag met mindfulness? Lees deze startgids om te beginnen met mindfulness.

Neem een stap terug

Idealiter herken je je eigen onrust, neem je een stap terug door even je ademhaling te volgen of te voelen hoe je in je stoel zit en laat je de onrust toe. Dan kan je een bewustere keuze maken wat je echt wil doen. Als je het niet weet? Dan doe je gewoon even niks en dan komt er uiteindelijk van zelf wel iets. Het onderstaande audiofragment helpt je hier bij:

Waarom mediteren we?

Voor mij is meditatie een prachtig middel geweest om meer interne balans te krijgen. Hiermee meer rust in je hoofd te krijgen en dat creëert weer meer ruimte voor spontaniteit, plezier en creativiteit. Ik zie meditatie als een laboratorium. Je patronen die in je normale leven opkomen, komen ook op in meditaties. Dat is een hele veilige proeftuin om te leren anders met je patroon (neiging) om te gaan. Negatieve gedachten emoties, fysieke ongemakken en onze inner criticus niet weg te krijgen. Check bij jezelf wat veel nadenken en analyseren of wegdrukken met je doet. Maakt dit het erger of beter? Wanneer wel en wanneer niet?

Van oplossen naar zijn en toelaten

Dan kan een accepterende, open en toelatende houding nuttiger zijn. Je leert te zijn met wat iets wat er toch al is. Dan krijg je ook meer balans tussen het doen en het zijn en kan je kiezen op welk moment het beter is om op te lossen en wanneer het beter is te accepteren. Als je het in de praktijk gaat brengen ga je al snel proeven wat potentie ervan is en hoe bevrijdend het kan zijn. Laat ik eindigen met een video van één van mijn favoriete meditatie leraren, Pema Chodron. Heel veel succes met het toepassen en als je er nog vragen over hebt dan laat het mij gewoon weten in de onderstaande reacties.